Havayollarını Kurtarmak İçin Düşündüğümüz 15 Madde!

0
43

Havayolu sektörünün sorunları bir sır değildir. Kabaran enerji maliyetleri ve küresel durgunluk bilançolarda kendini gösteriyor. United, Delta ve Jet Blue’nun da içinde bulunduğu bir sanayi ticaret grubu olan Hava Taşımacılığı Birliği üyeleri yolcu gelirlerinin bir önceki yıla göre 2009 Temmuz ayında yüzde 21 oranında düştüğünü bildiriyor. Ayrıca Hava Taşımacılığı Birliği geçen yıla oranla bu yıl İşçi Bayramı yoğun seyahat haftası süresince bir milyon daha az kişinin uçacağını öngörüyor. Durumu tersine çevirmenin kolay bir yolu yok ve de önerilen çözümler baştan sona yenilikçi. Sektörü borçlarını ödeyebilir hale getirmek için iyi ve kötü kayda değer bazı öneriler mevcut.

Sorun-1: Güçlü baş rüzgârları ve aerodinamik sürüklenme ile gereksiz yakıt harcanması.

Çözüm-1: Kazlar gibi uçmak (Kolda Uçmak)

Stanford Üniversitesi Havacılık ve Uzay bölümünden araştırmacı bir ekip, aynı bölgeden kalkan uçakların kalktıktan sonra belli bir irtifada buluştuktan sonra birbirlerine 2-5 millik bir tampon bölge vererek, kolda uçmalarını önerdi. Ekip performans modeli uçak kullanarak, ters-V düzeninde (formasyonunda) uçmak suretiyle sürüklenmenin azaltıp yakıt tüketimini %12 kadar azaltılabileceğini hesaplanmıştır. Fikir, Airbus’ın “fly you idea” yani “fikrinizi uçurun” yarışma töreninde en üst noktaya gelebilecek kadar güçlü idi, fakat sonuçta Avustralyalı bir ekibin tamamen hint bitkilerinden yapılmış kompozit malzemelerden kabin yapılması önerisine karşı kaybetti.

Dezavantajı:

Fikir herhangi bir uçak modifikasyonu gerektirmeden sadece “gör ve kaçın” modunun uçuş kompitürlerine programlanması suretiyle hemen uygulanabilir olmasına rağmen hava trafik kontrolörleri tarafından büyük bir lojistik çaba ve iş yükü gerektirmektedir. Ayrıca öndeki uçakların kanat ucu “vorteksinin” türbülansının takip eden uçaklar için sorun olması söz konusudur.

Sorun-2:Müşteri tabanında daralma.

Çözüm-2: Bir aylık geçerli bilet teklifi

Kısa bir süre önce Jet Blue havayolu 599 dolara, bir ay geçerli “all-you-can-jet pass” ilk parti bileti sattı. Kupon sahibine Eylül’ün  8’inden Ekim’in 8’ine kadar 57 şehre uçuş yapma hakkı vermekteydi. Pas hakkı ile yolcular uçuştan en az üç gün önce koltuk rezervasyonu yaptırabiliyorlardı.

Dezavantajı:

Aşırı talepten dolayı Jet Blue beklenenden 2 gün evvel satışları durdurdu. Jet Blue sözcüsü Sebastian White, ileride teklifin tekrar yapılmasının belirsiz olduğunu söyledi. White, Eylül ve Ekim aylarının geleneksel olarak en düşük seyahat ayları olduğunu benzer tekliflerin yoğun sezonlarda sürdürülebilir olmayabileceğini ifade etti.

Sorun-3: Uçaklarda kısıtlı yer imkânı

Çözüm-3: Lütfen ayakta durunuz

İrlanda’lı Ryanair, belirli uçuşlarda müşterilerinin bar tipi bir yerde emniyetle ayakta durabileceği bir bölüm oluşturmak istedi. İndirimli şirketin, gelecek uçakları için ayakta durma kısmı hakkında Boeing firması ile görüşmeler yaptığı ve Şirketin CEO’su Michael O’Leary’nin İrlanda Havacılık Otoritesinden bu fikre onay istediği bildirildi.

Dezavantajı:

Uzun bir otobüs yolculuğu ayakta yeterince kötü iken, bütün uçuş boyunca ayakta durma işkence olabilir. Ayrıca ABD’de her yıl yaklaşık 60 hava yolu yolcusu türbülans nedeniyle yaralanmaktadır. Hiçbir sırt desteği olmadan, bir emniyet kemeri ve bar taburesi ile bu rakamın azaltılması mümkün görülmemektedir. Bar taburelerinin Federal Havacılık Dairesi tarafından dikte ettirilen koltukların 16 g’lik kuvvette yolcunun hayatta kalması, yaralanmamasını gerektiren düzenlemeden geçip geçemeyeceği şüphelidir. Bu belki de hava yastığı emniyet kemerleri ile olacak ancak bu da uçaklarda iyileştirme gerektirecektir.

Sorun-4: Hangar bakımları çok zaman almakta

Çözüm-4: Akıllı hangarlar

Purdue Üniversitesi’nin geleceğin hangarı projesi, yüksek onarım maliyetlerini azaltmak maksadıyla havalimanındaki hangarlar için kâğıtsız görev kartları ve RFID (radyo frekansı tanımlama) izleme sistemleri de dâhil olmak üzere yeni teknolojileri getirmeyi amaçlamaktadır. Akıllı hangarda teknisyenler süreci gerçek zamanlı olarak küçük bir PDA veya tablete işleyecek ve RFID sistemi de uçaktan çıkan parçaları ve onarım durumunu takip edecektir. Rutin dışı bir tamirat gerektiğinde teknisyen PDA üzerinden işaretleyerek bakım yöneticisinin anında iş akışını ayarlamasına imkân verecektir. Avuç içi aletler gerekli tüm parça ve illüstrasyon manüellerini içererek teknisyeni görev başında tutacak ve uçağın yerde kalış süresini kısaltacaktır. Projede görevli bir araştırmacı olan Denver Lopp simüle edilen bir çalışmada hedeflenen dijital sistemin, standart bir prosedürün 103 adımını 47 adıma azaltabileceğini gösterdiğini ifade etmiştir.

Dezavantajı:

Teknisyenlerin bu yeni teknoloji için eğitilmesi ve aşina olmaları gerekliliği.

Sorun-5: Kilolu insanların zaten dar olan uçak koltuklarında çok fazla yer işgal etmeleri

Çözüm-5: Kilo vergisi

Kilo vergisi çok sayıda havayolu tarafından uygulanmakta iken 15 Nisan’da United da böyle bir politikayı yürürlüğe koydu. United’ın sitesinde bu kuralın bilet kesilmiş kabindeki tek kişilik koltuğa sığamayan yolcular, tek bir ek kemer ile emniyet kemerini bağlayamayan yolcular veya oturduğunda koltuğun kol dayama kollarını indiremeyen yolcular için geçerli olacağı yazılmıştır. Bu gereklilikleri karşılayamayan yolcular havayolu şirketine bağlı olarak indirimli bir ikinci bir koltuk satın almaları gerekecektir.

Dezavantajı:

Herkes için garip ve utanç verici bir durum yaratmanın yanı sıra bu politikalar havayolları için yasal kâbuslar yaratabilir. 2006 yılında Fransız senarist Jea-Jacques Jauffret bir Hindistan Havalimanında halkın içinde bel ölçüsünün bir görevli tarafından alınmasının ardından Air Fance’a dava açtı. Daha iri insanlar daha çok yer kaplasa da bu politikalar uçak koltuklarının tren veya araba koltuklarına görece daha küçük olduğu gerçeğini görmezden gelmektedir.

Sorun-6: Kesişen pistlerin kalkan ve inen trafik miktarını sınırlaması.

Çözüm-6: Paralel pistler

Chicago O’Hare Uluslararası Havalimanı dört yeni paralel pisti içeren büyük bir modernizasyon programının ortasındadır. Kesişen pistler olmadığında daha fazla uçak pahalı ve sinir bozucu gecikmeleri azaltarak aynı anda iniş ve kalkış yapabilecektir. Yeni pistlerden ilki geçen Kasım’da açıldı ve The Wall Street Journal 2009 yılının ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre zamanında varışlarda %27 artış rapor etmiştir. Modernizasyon programının sözcüsü Eve Rodriguez diyor ki “2014 yılında tüm proje tamamlandığında havalimanına aynı anda dört uçak inebilecek bu da gecikmeleri azaltarak O’Hare havalimanının kapasitesini artıracaktır.

Dezavantajlar:

Bu tür projeler milyarlarca dolara mal olur ve büyük miktarda arazi ister. O’Hare havalimanı için 4 pistin tahmini maliyeti 8,7 milyar dolardır. Burgess Havacılık Danışmanlarından Pete Burgess eşzamanlı alet yaklaşması yapılabilmesi için pistlerin arasının en az 2500 feet olması gerektiğini ki bunun birçok meydan için hatta San Francisco Uluslararası Havalimanı gibi yoğun bir meydan için bile iyi bir seçenek olmadığını ifade etmektedir.

Sorun-7: Çok sayıda havayolu pek az müşteri için rekabet ediyor

Çözüm-7: İnsanların dışında bir hedef kitle

Temmuz ayında ilk uçuşuna başlayan Pet Havayolları sadece hayvanlara yöneliktir. Uçuşun her 15 dakikasında bir bütün hayvanların gerekli banyo arası verilmekte ve ayrıca havayolu tüm kürklü patronları için kabinde ideal ısıyı korumaktadır.

Dezavantajları:

Ekonominin kötü durumu göz önüne alındığında bir çok insanın Fido’yu New York’tan Los Angeles’e tek-yön bilet için 300 dolar ödeyerek uçurması makul olmayabilir. Kaldı ki havayolu şirketi New York, Los Angeles, Denver, Chicago ve Washington DC gibi sadece beş büyük anakent pazara hizmet vermektedir.

Sorun-8: Müşteriler uçuş eğlence sistemlerinin bedava olmasını bekliyor ve kimse kulaklığa para ödemek istemiyor.

Çözüm-8: Gökyüzünde Wi-Fi

AirCell’in Gogo hizmeti ülke çapındaki mobil geniş bant ağına bağlanmak için uçak dışına üç adet anten takarak hava-yer sistemi ile uçakları birer wi-fi hotspot haline dönüştürüyor. Uçak 10.000 feet’e yükseldikten sonra müşteriler internette sörf yapmaya başlayabilirler. Temmuz ayında AirTran Havayolları tüm filosu wi-fi ile donatılmış ilk havayolu oldu ve aynı ayda US Airways ilgili şirket ile ortak olarak 2010 yılında seçilmiş uçuşlarda internet hizmeti vereceğini duyurdu. Aircell gerekli ekipmanların sadece 125 kilo ağırlığında olduğunu ve tek bir gecede tüm gerekli yüklemelerin yapılabileceğini ifade ediyor. Fiyatlar uçuşun uzunluğuna bağlı olarak 5,95 dolar ile 12,95 dolar arasında değişmektedir.

Dezavantajları:

Fiyatı bulabileceğiniz birçok wi-fi noktasına göre biraz daha pahalıdır. Bant genişliği büyük ölçüde uçuşta kaç kişinin ne kadar kullandığına ve indirmelere bağlı olacaktır.

Sorun-9: Havayolların gelirlerinin giderek azalması

Çözüm-9: Her şey için ücret

Bu günlerde hiçbir şey yan gelirlerin desteğinden güvenli değil tuvalet bile olsa. Bu yılın şubat ayında, Ryanair CEO’su Michael O’Leary havayolunda tuvalete erişim için 1 poundluk ücret için tuvalet kapısına para deliği taktırmayı düşündüğünü BBC’ye verdiği bir röportajda söyledi. Diğer büyük havayolları tarafından dayatılan benzer politikalar ilk olarak kontrol edilen bagaj, battaniye, yastıklar, su ve uçuşta yemek için ücretlendirmeyi kapsamaktadır.

Dezavantajları:

Karlılığı müşteri memnuniyetinin önünde tutmak nadiren iyi bir uzun vadeli stratejidir fakat bu eğilim yakın zamanda bitecek gibi durmuyor. Temmuz ayında US Havayolları CEO’su Doug Parker a la carte ücretlerinden ikinci çeyrekte 100 milyon dolardan fazla toplandığını ve tahminen yılsonunda 400 milyon dolar olacağını söyledi

Sorun-10: Yakıt çok pahalı

Çözüm-10: Alternatif jet yakıtı

Hava Taşımacılığı Derneği’ne (ATA) göre yakıt giderleri, 2008 yılının üçüncü çeyreğinde ABD yolcu havayolu işletme maliyetlerinin yüzde 35’inden daha fazla gerçekleşmiştir. Bu yılın başlarında, araştırmacılar, Fischer-Tropsch sürecinde oluşturulan iki sentetik yakıtın NASA’nın Kaliforniya’daki Dryden Uçuş Araştırma Merkezin’de testlerini yapmaya başladı. Ocak’ta rapor edildiğine göre Continental şirketinin çift motorlu Boeing 737-800’lerinden biri jatropha, yosun ve jet A1 yakıtı ile %50 oluşturulan bir karışım ile çalışarak 90 dakikalık başarılı bir uçuş gerçekleştirdi. Şu anda ATA’ya göre kömür-sıvı jet yakıtı en uygun alternatif gibi görünüyor ve birlik 2013’e kadar biyo-yakıtların yeterli miktarda standart yakıt ile karıştırmak için yeterli olacağı beklenmektedir.

Dezavantajı:

ATA alternatif yakıt kullanımının maliyetleri azaltması konusunun net olmadığı görüşünde. Havayollarının dönüşümü yapması halinde yeni boru hatları, depolama tesisleri ve yüksek maliyetli altyapı gibi değişim harcamalarını karşılaması gerekmektedir. Kömür-sıvı jet yakıtı kullanımı halinde karbon dioksit, parçacık ve diğer kirletici durumunda tüketimde galon başına muhtemelen artış olacaktır.

Sorun-11: First Class ekstra paraya değmiyor

Çözüm-11: Uçuşu gerçek bir lüks deneyimi yapmak

Uçuşta sinemayı, dar bölümleri ve zayıf kokteylleri unutun. Emirates’in A380 uçaklarında uçan First-class müşterilerne kendilerine özel köşelerinde mini-bar, duş, koltukta masaj sistemini yanı sıra tam boyda bir yatak olabilen koltuklar sunmaktadır. Hatta koç yolculara özel 1000’den fazla isteğe bağlı video ve ses kanalı mevcuttur.

Dezavantajı:

New York’tan Dubai’ye first-class bir gidiş dönüş biletin fiyatı 15.000 dolardan fazladır. Ekonomi sınıfı biletler sadece 1000 dolar civarında iken business sınıf biletler 8000 dolardan fazladır.

Sorun-12: Uçakların içinde çok fazla kullanılmayan alan

Çözüm-12: Uçakta reklamlar

Markalı kusma torbası, uçuş görevlileri av ürünleri ve sponsorlu masa tepsileri uçaklara reklam almanın önerilen yollardır. Masa tepsi reklamları konusunda uzmanlaşmış bir şirket olan Brand Connections Sky Media sitesinde 2006 yılındaki piyasa araştırmasına göre yolcuların %98’i kendi reklamlarına maruz kalıyor ve %92’si reklama dönüş yapıyor. Penceresiz bir koltuktan uzağa bakmak zordur.

Dezavantajları:

Esir durumdaki insanları sürekli olarak reklam yığınına maruz bırakmak zalimce görünüyor.

Sorun-13: Çok yolcu taşımak için çok fazla uçuş yapılması, kalabalık havalimanları ve para kaybı bekleme paternleri

Çözüm-13: Daha büyük uçaklar yapmak

Airbus’ın 525 koltuklu A380 uçağı gerçekten rekabette gölgede bırakıyor. A380, Boeing’in 747’si ile karşılaştırıldığında yolcu başına maliyeti  %15 ila %20 azaltıyor. Şirket ileri motor teknolojisi, aerodinamik şasi tasarımı ve ağırlık tasarruflu kompozit malzemelerin kombinasyonuna teşekkür ediyor. Ayrıca Airbus kendi filosuna bu devlerden birini eklemeye karar veren havayollarına %35’e kadar yatırımdan getiri bekleyebileceklerini söylüyor.

Dezavantajları:

Bütün havalimanları böylesine dev bir makinenin iniş ve taksi yapabileceği kabiliyette değildir. Pistler güçlendirilmeli, körük ve kapılar bu boyuttaki bir uçağın yolcuları için ayarlanmalıdır. Tek bir uçuşta 500’den fazla yolcuyu ağırlamak kolay bir iş değildir.

Sorun-14: Yolcuların uçuşta cep telefonu kullanamaması

Çözüm-14: Cep telefonu hizmeti

The Guardian Şubat ayında, Ryanair’in dakikası 3 pound’a kadar ücretle cep telefonu dostu uçuşlara başladığını bildirdi. Row 44’den Robbie Hyman (ABD merkezli uçaklar için genişband sağlayıcısı ki Norveç Air Shuttle’ın müşterileri içinde olduğu) şirketinin, cep telefonu ses ve mesaj servisini yolculara uçuşta vermek için uçakta pico-cell kullandığını söyledi. Cep telefonu hizmeti sağlamakla ilgilenen havayollarının, yolcuların dakika ile ücretlendirilmesi için Row44 gibi şirketlerle gelir paylaşımı anlaşmalara gitmesi gerekmektedir. Uçuşta cep telefonu hizmetinin toplam Pazar değeri hala belirsizliğini korumaktadır.

Dezavantajları:

ABD’de iç hat uçuşlarında uçan o konuşkan yolcu dolu bir uçak hakkında endişelenmenize gerek yoktur. 2005 yılında FCC 800 Mhz cep telefonu aramaları üzerindeki yasağın kaldırılmasını önerdi fakat kamunun öfkesi planını çabucak bitirdi. Hyman kanun yakında değişecek gibi diyor, bunun anlamı ABD havayolları bu potansiyel gelir akışı içine atlamayı engelleyecek gibi değil.

Sorun-15: Verimsiz, yakıt yiyen jet motorları

Çözüm-15: Gelecek nesil motorlar

GE Havacılık, GE’nin 80’lerden gelen tecrübelerini denemek ve nefes almak için ters dönen bıçaklara dayanan bir açık-rotor motoru ile NASA ile ortaklık kurmuştur. Önümüzdeki yıl boyunca iki kuruluş önden12 bıçaklı arkada 10 bıçaklı bir motor için bir seri rüzgâr tüneli testleri üzerinde çalışıyor olacak. GE ayrıca Boeing’in 787 Dreamliner için tasarlanmış GEnx 1B turbofan motorundan sorumludur. Motor 75.000 pound’a kadar güç/çekiş sağlayacak ve mevcut motorlarda %15 daha az yakıt tüketecektir.

Dezavantajlar:

Açık-rotor motorlar ki bıçakları motor kaputunun dışında bulunacak çok gürültülü olacak ve ticari olarak sorunsuz olması yıllar alacak. Yeni motorlar önemli miktarda yatırım gerektirdiğinden nakit sıkıntısı çeken havayolları için gerçekçi bir seçenek değildir.

Bu yazı Kaptan Gökhan KARAKUŞ tarafından çevrilmiştir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here