Havayollarının Bütçesi Hangi Kalemlerden Oluşur?

0
5

Hava ulaşımı, 20. Yüzyılın başlarında nadir kullanılan ve pahalı olan bir ulaşım çeşidiydi. Dünya Savaşı ile uçak teknolojileri hızlıca gelişmiş ve uzun mesafe kat edebilen uçaklar üretilmişti. Bu gelişmeler doğrultusunda rekabetin artması ve yoğun bir talep sonucu bilet fiyatları ortalama bir geliri olan kişilerin de kullanabileceği bir ulaşım seçeneği haline geldi.

50$’a satılan tek yön bir bilet, bize ne kadar ucuz gelse de acaba havayolu bu dengeyi nasıl kuruyor diye merak edebiliriz. Bakalım havayolunun bütçesi hangi kalemlerden oluşuyor…

YATIRIM

Bir havayolunun kaçınılmaz maliyetlerden biri de uçak satın alma işlemidir. Örneğin; bir Boeing 737 bile yaklaşık 50M $ fiyat etiketine sahiptir.

MAAŞLAR

Uçakların operasyonları yürütebilmesi için nitelikli pilot ve uçuş ekibine ihtiyaç vardır. Yaklaşık 10 yıl deneyimli bir pilot, yıllık yaklaşık 100 000$ maaşı hedefler. Maaşlar, uluslararası kurallar nedeniyle pilot ve uçuş ekibi sayısı da sabit olduğu için fazla oynama yapamadığınız kalemler arasında yer alır.

YAKIT GİDERİ

Havayolunun toplam bütçesinin neredeyse %15-20’si yakıt giderlerinden oluşmaktadır. Bu çok ciddi bir gider olmakla birlikte, tek alternatifiniz bu gideri düşürmek adına, Delta Havayolları’nın yaptığı gibi bir petrol rafinerisi kiralamak olabilir.

DİĞER GİDERLER

Bu kalemde uçak bakım maliyetleri, havaalanlarına ödenen ücretler, devletin aldığı vergiler, ikram maliyeti, seyahat acentaları komisyonları, bilişim sistemleri ve web site maliyetleri ve pilot tazeleme eğitimleri yer alabilir.

EK GİDERLER

Bir uçuşta boş kalan koltuklar ek maliyet temsil eder. Bunun dışında havada farklı nedenlerle fazla süre kalmak veya rotanın değişmesi, fazla yakıt tüketimine neden olacağından bu da ek gider olarak bütçeye yansır.

MALİYETLERİ DÜŞÜRME STRATEJİLERİ

Havayolları, seçtikleri iş modeline göre (düşük maliyet modeli gibi) maliyetlerini düşürme eğilimine girer. Bu stratejileri ile bilet fiyatlarını sabit tutarken şirket içi tasarruflara yönelebilirler.

Örneğin; 1991 ve 2008 yıllarında Southwest Havayolları, yakıt fiyatlarının artacağını düşünerek kendisine yakıt tedariği eden şirketle uzun dönemli sözleşme imzalayarak “oil hedging” yapmış, yani o gün anlaşılan sabit bir fiyatla uzun dönemli yakıt ihtiyacını garanti altına almıştır. Böylece Southwest, yakıt fiyatlarının artmasıyla beraber, yöneticilerinin ön gördüğü gibi 3,5 milyar $ giderden kurtulmuştur. Tabii ki yakıt fiyatlarının artma ihtimalini düşünürsek riskli bir seçenek olmakla birlikte getirisi çok yüksektir.

Maliyetleri düşürmenin bir başka yolu ise, tek tip uçak kullanmaktır. Böylece parça ve ekipman stoklaması daha kolay olacak, bakım maliyetleri daha düşük olacaktır. Ayrıca her farklı tür uçak için ayrı bir eğitim programı planlanmasına gerek kalmayacaktır.

Alternatif havaalanlarını kullanıp daha az kullanım ücreti ödemek ve yoğun havalimanlarının sorunlarından uzaklaşmakta bir maliyet düşürme seçeneğidir. Örneğin; Pegasus Havayollarının Atatürk Havalimanı’nda yoğunlaşmak yerine Sabiha Gökçen’i tercih etmesi kesinlikle doğru bir karardır.

Base noktalardan diğer şehirlere geçişte bölgesel uçakların olması ve bunların desteklenmesi, havayollarının hem müşteri memnuniyeti, hem de bilet satışlarının artışıyla beraber karlılığını etkilemektedir.

HAVAYOLLARI UÇUŞ TECRÜBESİ

Havayollarında genellikle tek sınıf uçuşlar düzenlenmektedir. Bütçesini çok kısmakta ısrar eden havayollarında business veya plus gibi çeşitli uçuş sınıfları bulamazsınız. Havayolları sınıf şeklinde ayrılmış sistemden vazgeçerek, uçuş başına az mürettebat isteyen, karmaşık rezervasyon sistemlerinin maliyetlerinden kurtaran ve hızlı bir operasyonla daha fazla uçuş yapılmasına imkân veren tek sınıf uçuş sistemini tercih etmektedir. Havayolunun iş modeli düşük ücretli olmasa bile tek sınıf uçuşlar gerçekleştirmektedir.

Yine kısa ve doğrudan uçuşlar planlanarak, uçağın yerde minimum kalması tercih edilir. Günümüzde çoğu havayolu standart bir ikram servisi sunmaktadır. Bazı havayolları uçak elektronik eğlence sistemleri veya farklı ergonomik yastık çeşitleriyle rekabette farklılık yaratmaya çalışmaktadır.

HAVAYOLU BÜTÇELERİ GÜVENLİ Mİ?

Hayal edin ki; havayolu sahibisiniz ve her şey çok güzel gidiyor, karlılığınız yüksek. Sonrasında bir talihsizlik sonucu uçağınız kaza yapıyor. O an yaşanan hisse değerinin düşmesi ve havayolunuzda yaşanan kaosu tahmin edebilirsiniz. Kısacası havayolu bütçesi planlarken bu ihtimaller de düşünülmeli, güvenlik unsurları göz ardı edilmemelidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here